خبر خبر

معاون عمليات هوانوردي شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران؛
ايران در منطقه غرب آسيا تنها کشور دارنده سيستم ناوبري بومي است
معاون عمليات هوانوردي شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران گفت: اتکا به توان داخلي عامل رشد صنعت هواپيمايي در داخل کشور بوده است.

به گزارش روابط عمومی شرکت فرودگاه ها و ناوبری هوایی ایران به نقل از خبرگزاری آنا، امروزه حمل و نقل هوایی یکی از مهم‌ترین راه‌های جا به جایی مسافر و کالا در سراسر جهان است. از همین رو اهمیت این شکل از حمل و نقل تا جایی است که توسعه صنایع مرتبط با هواپیماها یکی از ملاک‌های قدرت در هر کشور محسوب می‌شود.

ایران به عنوان کشوری در حال توسعه گام‌های بزرگی برای ارتقاء صنایع هوایی خود برداشته است و در همین حوزه دانشمندان و متخصصان ایرانی دستاوردهای بزرگی را بدست آورنده‌اند. از جمله مواردی که در سال‌های اخیر تلاش زیادی برای آن صورت گرفته است بومی سازی سیستم‌های ناوبری هوایی است. در ادامه گفتگو با محمد امیرانی معاون عملیات هوانوردی شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران را مشاهده می‌کنید

آنا: شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران از چه بخش‌هايي تشکيل شده است و دقيقا چه وظيفه‌اي را بر عهده دارد؟

شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران چهار معاونت دارد: بخش عمليات هوانوردي، عمليات فرودگاهي، معاونت برنامه ريزي، نظارت و امور اقتصادي و معاونت توسعه مديريت و منابع انساني. يکي از مأموريت‌هاي اصلي شرکت فرودگاه‌ها که در اساسنامه آن نيز ذکر شده است؛ ارائه خدمات ناوبري هوايي است. کنترل و هدايت هواپيماها برعهده شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران است. سازمان هواپيمايي کشوری به‌عنوان نهاد حاکميتي حمل‌ونقل هوايي بر روي فعاليت شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران نظارت مي‌کند. شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران به ‌عنوان تنها ارائه ‌دهنده خدمات سيستم ناوبري هوايي در فضاي کشور (Air Navigation Provider) مورد تأييد سازمان هواپيمايي کشوری است. شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران براي اينکه وظيفه خود را به‌ درستي انجام دهد به انواع تجهيزات صنعت هوانوردي، نيروي انساني متخصص و آموزش ديده و موارد ديگري نياز دارد. معاونت عمليات هوانوردي شرکت فرودگاه‌ها خود نيز داراي چهار شاخه است که عبارت‌اند از ادارات کل: کنترل ترافيک هوايي- مخابرات و فناوري اطلاعات هوانوردي - آتش نشاني و هدايت زميني هواپيما و ارتباطات ناوبري هوايي

آنا: معاونت علم و فناوري نهاد رياست جمهوري فراخواني را در جهت بومي سازي سيستم‌هاي ناوبري هوايي ايران منتشر کردند و از همه متخصصان و شرکت‌هاي دانش‌بنيان صنعت هواپيمايي کشور درخواست کردند تا طرح‌هاي خود را براي بومي‌سازي سيستم ناوبري کشور ارسال کنند. چگونه مي‌توانيم به سمت بومي‌سازي سيستم ناوبري برويم؟

بنده خود سابقه فعاليت در معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري را دارم. ما از سال‌ها پيش بومي‌سازي سيستم ناوبري کشور را شروع کرده و اقدامات ارزشمندي نيز در اين حوزه انجام داده‌ايم. در اينجا ابتدا بايد توضيح مختصري در خصوص انواع سيستم هاي ناوبري داده شود. يک هواپيما مسيريابي خود را از طريق دريافت امواج دستگاههاي زميني يا امواج دريافتي از ماهواره ( بعنوان مثال GPS ) مي تواند انجام دهد. اينکه هواپيما از کدام روش مسير پروازي خود را انتخاب مي کند بسته به عوامل مختلفي دارد که منطبق بر قوانين و مقررات سازمان هواپيمايي کشوري است. صنعت هوانوردي صنعتي يکپارچه است. نمي‌توانيم گوشه‌اي از آن را در نظر بگيريم و بگوييم در اين قسمت سرويس خاصي ارائه مي‌شود. در اين صنعت تجهيزات هوائي و زميني وجود دارد که بر اساس استانداردهاي خاص بين المللي ايکائو طراحي مي شوند. استانداردهاي مورد تأييد براي ساخت تجهيزات مورد نياز در صنعت هوانوردي، استانداردهاي جهاني است. ممکن است استانداردهاي اروپا با آمريکا تفاوت‌هايي داشته باشد ولي همه در زمينه فناوري مشابه و يکسان هستند. در واقع سرويسهاي هوانوردي به شکل يکپارچه در منطقه يا جهان ارائه مي شود و اين بدان معناست که اختلال در هر نقطه از مي تواند ترافيک هوايي در منطقه و يا جهان را تحت تاثير خود قرار دهد. هر سامانه‌اي که روي زمين نصب مي‌شود و با دنبال آن هر نوع خدمات هوانوردي که ارائه مي‌شود بايد با همه تجهيزات داخل هواپيما، هماهنگ باشد. به عنوان عضو ايکائو نمي‌توانيم جداي از ساير کشورهاي جهان عمل کنيم و بايد همه پروتکل‌هاي جهاني را حفظ و رعايت کنيم و نبايد ارائه سرويس يکپارچه در هيچ کجاي جهان قطع شود. ناوبري هوايي جديد در دنيا بر اساس سامانه هاي موقعيت‌ياب جهاني ست. اين سيستم همانند ديگر سيستمها داراي نقاط ضعف و قوت مي باشد. سامانه هاي موقعيت‌يابي جهاني به تنهايي دقت/صحت محدودي دارد و ممکن است حداقل نيازمنديهاي موقعيت يابي در شرايط مختلف پروازي را برآورده نسازد. البته دسترسي به اين سرويس‌ها زماني امکان‌پذير است که بين شرکتهاي هواپيمايي و شرکتهاي ارائه دهنده سرويس ماهواره و يا تجهيزات زميني قرارداد همکاري وجود داشته باشد. به دليل تحريم‌هاي ظالمانه آمريکا شرکت‌هاي هواپيمايي ايراني امکان عقد قرارداد همکاري و تجهيز هواپيماها با شرکت‌هاي خدمات ماهواره‌اي را ندارند و در نتيجه از روش‌هاي ديگري براي افزايش دقت سامانه‌هاي ناوبري خود و ارتباط با ماهواره‌ها استفاده مي‌کنند. در حال حاضر بخش زيادي از پروازهاي داخل کشور از سيستم ناوبري GPS به عنوان سيستم کمکي استفاده مي‌کنند. در صورتي‌که هواپيما به دلايل مختلف امکان استفاده از خدمات ناوبري ماهوره اي را نداشته باشد از تجهيزات زميني کمک ناوبري که در فرودگاهها و ايستگاههاي در مسيرهاي هوايي نصب شده استفاده مي نمايند. در هر حال رادارهاي ما در هرلحظه هواپيماهاي عبوري از آسمان کشور را رصد کرده و در صورت انحراف از مسير مجاز ضمن ارتباط کنترلر با خلبان او را از شرايط مطلع و به مسير مجاز و اصلي هدايت مي نمايد. سازمان هواپيمايي کشوري ايران دستور رسمي مبني بر استفاده از GPS در هنگام پرواز را اعلام نکرده است و خلبانان تنها به‌عنوان سيستم ناوبري کمکي از GPS استفاده مي‌کنند. لذا زماني که خلبان به مرکز کنترل پرواز اعلام مي‌کند که ارتباط خود را با ماهواره از دست‌داده است در اينجا سيستم هاي کمک ناوبري زميني به کمک پرواز آمده و ادامه مسيريابي توسط اين سيستمها صورت مي پذيرد. البته در بخش هاي از پرواز مانند فرود هواپيما بر روي سطح باند بدليل نياز پرواز به اطلاعات موقعيت يابي دقيق؛ ديگر سيستمهاي ماهواره بدلايل مختلف در ايران کارائي نداشته و اينجا دستگاه هاي زميني ILS جهت فرود مطمئن ( طبق استاندارهاي تعريف شده ) نقش بسزائي را ايفا مي کنند. البته در تمام مراحل پروازي کارشناسان حاضر در برج مراقبت، هواپيما را براي فرود ايمن به سطح باند کمک و هدايت مي‌کند. سامانه‌هاي کمک ناوبري ايراني هم‌اکنون در سراسر کشور نصب‌شده و هواپيماها از آن‌ها استفاده کنند و بر اساس همين سيستم‌ها طرح تقرب و حرکت در مسير دقيق را انجام مي‌دهند. تاکنون GPS خدمات خود را به‌طور کامل براي هيچ کشوري قطع نکرده است. شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران همان طرح قديمي خود که هم بر اساس GPS و هم بر اساس راه‌هاي هوايي داخل کشور است را اجرا مي‌کند. ما در سراسر کشور راه‌هاي هوايي زيادي داريم. ابتدا و انتهاي هر راه هوايي به‌وسيله دستگاه کمک ناوبري مشخص مي‌شود. ما دستگاهي داريم به نام VOR که زاويه حرکت هواپيما نسبت به شمال مغناطيسي را به هواپيما ارسال مي‌کند.

آنا: لزوم استفاده از سيستم ناوبري بومي در حمل و نقل هوايي کشور چيست؟ به طور دقيق‌تر چرا سازمان‌هاي مرتبط با صنعت هوايي به دنبال بومي سازي سيستم ناوبري هستند؟ 

همانگونه که اشاره شد براي اينکه هواپيما در آسمان راه خودش را پيدا کند يا اطلاعات لازم را از امواج ماهواره‌اي دريافت مي‌کند يا ضمن ارتباط با تجهيزات ناوبري زميني مسير درست حرکت را پيدا مي‌کند. تجهيزات VOR، DVOR، DME ، ILS، NDB تجهيزات زميني هستند که به‌ صورت ترکيبي در کنار رادار هواپيماها را هدايت مي‌کنند. صنعت حمل‌ و نقل هوايي ايران در اينگونه تجهيزات زميني به سمت بومي‌سازي رفته است و شرکت‌هاي دانش‌بنيان خوبي در اين زمينه فعال هستند. آخرين سامانه‌اي که ما براي تهيه آن قراردادهاي لازم را بسته‌ايم يک دستگاه سيستم ناوبري DME است. در صورت اتمام مراحل ساخت اين سيستم شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران مي‌تواند اولين سيستم ناوبري DME ايراني را در حمل‌ونقل هوايي کشور استفاده کند. با حرکت در اين مسير به ‌تدريج کل آسمان کشور را با تحت پوشش سامانه هاي کمک ناوبري ايراني قرار خواهيم. همکاري شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران با بخش خصوصي شرکت‌هاي دانش‌بنيان ايراني سال‌ها است که سيستم NDB را طراحي مي‌کنند. شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران براي بومي‌سازي سيستم ناوبري با چند شرکت دانش‌بنيان و دانشگاه صنعتي اصفهان قراردادهاي همکاري را امضا کرده است. همچنين هم‌اکنون ما براي ساخت رادارهاي MSSR داخل کشور با شرکتي فعال در بخش خصوصي همکاري مي‌کنيم. تمامي اين تجهيزات زميني به ناوبري دقيق پروازها کمک مي نمايند. شايد تعدادي از مردم سؤال بپرسند که چرا ما ماهواره پرتاب نمي‌کنيم و چرا به‌طور کامل از سيستم‌هاي ماهواره‌اي استفاده نمي‌کنيم؟ اين موضوع فراتر از اختيار شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران است. سازمان‌هاي فعال در حوزه هوافضا بايد نياز کشور را بررسي و براي رفع آن اقدام کنند. خب اکنون برگرديم به ناوبري و مسيريابي با سيستم GPS ؛ بيش از 30 ماهواره GPS هم‌اکنون در مدار زمين قرار دارند و خدمات موقعيت‌يابي را در کل جهان ارائه مي‌دهند. روسيه و چين نيز داراي شبکه ماهواره اي موقعيت يابي است که داراي پوشش جهاني نيست و در حال توسعه مي باشد. برخي از هواپيماهاي در حال پرواز در خطوط داخلي و بين المللي کشورمان به سامانه موقعيت ياب جهاني مجهز بوده و در کنار تجهيزات کمک ناوبري زميني از آن بهره مي برند.

آنا: شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران براي حرکت در مسير گام دوم انقلاب اسلامي چه برنامه‌اي دارد؟ هم‌اکنون شرکت‌هاي ايراني فعال در زمينه صنعت هواپيمايي کشور در غرب آسيا چه جايگاهي دارند؟ 

در ناوبري مبتني بر ماهواره به‌جز 3 يا 4 کشور دنيا بقيه کشورها وارد نشده‌اند. در بحث ناوبري زميني ايران در منطقه غرب آسيا تنها توليدکننده رادار است. ما بعد از کره جنوبي و چين در آسيا سومين کشور در زمينه توليد DME داخلي هستيم. تحريم‌ها سبب شده شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران اتکاي مناسبي به بخش داخلي داشته باشد و تا حد ممکن از ظرفيت‌هاي داخلي استفاده کند. به‌جرات مي‌توان گفت در حوزه توليد رادار MSSR به ‌جز چيني‌ها و کره‌اي‌ها بقيه کشورهاي آسيا هيچ دستاوردي نداشته‌اند. کشورهاي حاشيه خليج‌فارس و بقيه کشورهاي همسايه ايران تنها مصرف‌کننده سامانه‌هاي ناوبري خارجي هستند ولي ما به‌هيچ‌عنوان شاهد چنين شرايطي در داخل کشور نيستيم. 

صنعت هوايي کشور با اتکا به توان داخلي رشد مي‌کند 

آخرين خريد عمده تجهيزاتي ما براي ارتقاي سامانه‌هاي ناوبري از شرکتهاي خارجي به 20 سال پيش برمي‌گردد که بخشي زيادي از تجهيزات موردنياز خود را از شرکت تالس فرانسه خريديم. از آن زمان به بعد واقعاً بر روي توان داخلي متمرکز شديم و تنها خريدهايي جزئي از شرکت‌هاي خارجي داشته‌ايم. بعنوان مثال امارات که کشوري بسيار کوچک است شايد تنها با دو دستگاه DME کل پروارهاي خود را هدايت مي‌کند ولي ايران کشوري پهناوري است و ما هم‌ اکنون بيش از 80 دستگاه DME و يا 20 دستگاه رادار MSSR و دهها سامانه ديگر ناوبري هوايي را در سراسر کشور داريم. ما بازهم براي تکميل سامانه‌هاي خود برنامه داريم و در حال فعاليت هستيم. باوجود وسعت آسمان ايران و مناطق کوهستاني متعدد، ما از لحاظ ارائه خدمات ناوبري در سطح مطلوبي قرار داريم. آمارهاي جهاني و مدارک ارائه ‌شده در کنفرانس‌هاي بين‌المللي نشان مي‌دهد تعداد خطاهاي سيستم ناوبري هوايي ايران بسيار کم است. در اقدامي خوب در راستاي تعامل بين صنعت و مراکز علمي کشور ما تجارب خود را در اختيار شرکت‌هاي دانش‌بنيان قرار مي‌دهيم و آن‌ها هم با استفاده از توانمنديهاي داخلي سامانه‌هاي جديد و ارتقاءيافته‌اي را طراحي و توليد مي‌کنند. در اين جا لازم به ذکر مي دانم که اعلام کنيم شرکت فرودگاه‌ها و ناوبري هوايي ايران در همه زمينه‌هايي که شرکت‌هاي داخلي امکان ساخت و توليد تجهيزات استاندارد مرتبط با صنعت هوايي را دارند، همکاري لازم را انجام مي‌دهد. 

آنا: آيا شرکت‌هاي هواپيمايي مانند بوئينگ و ايرباس مي‌توانند در صورت استفاده ايران از سيستم ناوبري بومي خدمات خود را به ما ارائه ندهند؟ آيا دستگاه‌هاي ما با تجهيزات موجود در اين هواپيماها هماهنگ است؟ 

تمام تجهيزات هوانوردي که در ايران ساخته شده و يا در حال طراحي و ساخت مي باشد بر اساس استانداردهاي ICAO بوده و همچنين تمامي سرويسهايي که مبتني بر اين تجهيزات ارائه مي شود منطبق بر استانداردهاي ICAO بوده و مشکلي در اين زمينه وجود ندارد.

 

-------------------------------------
نظرات

اخبار مرتبط اخبار مرتبط

مورد مرتبطی یافت نشد